-       تاریخچه تاکسیرانی

-       انواع تاکسی و تاریخ آن

-       تاریخچه تاکسی بین جنگ اول و دوم جهانی

-       نگاهی به قوانین

-       تاریخچه رنگ تاکسی

-       نحوه محاسبه نرخ تاکسی

 

تاریخچه تاکسیرانی :

تاکسی کلمه ای فرانسوی است که در زبان فرانسوی متداول گشته و به اتومبیل کرایه ای گفته می شود که در داخل شهرها مسافران را با نرخ معین از نقطه ای به نقطه دیگر می برد.با توجه به تحول حمل و نقل مسافران و وارداتی بودن مکانیسم تاکسی و تاکسیرانی شاید بتوان تاریخ دقیقی در زمان پیدایش تاکسی و آغاز فعالیت تاکسیرانی در ایران دانست گفته می شود که در سال 1324 اولین تاکسی در ایران توسط خانم فخرالدوله وارد تهران قدیم شد.ولی انچه مسلم است اینکه تاکسیرانی دورانی متشتت و غیر متمرکز را پشت سر گذاشت ولی آنچه مسلم است اینکه تاکسیرانی دورانی پر مشقت و غیر متمرکز را پشت سرگذاشت و بلاخره در تاریخ 28/3/1359 لایحه قانونی در طی یک ماده واحده راجع به تمرکز امور مربوط به تاکسیرانی شهر تهران زیرنظر شهرداری تهران به تصویب شورای انقلاب جمهوری اسلامی ایران رسید. و سپس در تاریخ بیستم مرداد ماه سال 1372 قانونی مشتمل بر یک ماده و بعنوان یک تبصره الحاقی در مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ 7 شهریور ماه 1372 به تایید شورای نگهبان رسید و برابر ان قانون امور تاکسیرانی سایر شهرهای کشور توسط شهرداریهای مربوط،اداره خواهد شد و کلیه قوانین و مقررات مغایر لغو می گردد.ایین نامه های اجرایی ماده واحده مصوب 28 خرداد 1359 شورای انقلاب جمهوری اسلامی  و این تبصره توسط سازمان شهرداری های کشور با هماهنگی وزارت کشور تهیه  و پس از تصویب هیات وزیران به اجرا گذارده خواهد شد.هیات محترم وزیران نیز در تاریخ دهم ابان ماه سال 1374 ایین نامه اجرایی قانون مذکور را تهیه و به تصویب رساند و وزارت کشور در اجرای ان ایین نامه مقرر داشت تا اداره امور تاکسیرانی در شهرهای بالای 200 هزار نفر جمعیت " مستند به سرشماری رسمی کشور " را به سازمانهای مستقلی به نام " سازمان تاکسیرانی " پس از تصویب اساسنامه محول کند و در شهرهای دارای جمعیت کمتر از 200 هزار نفر در سازمان اداری شهرداری پستهای لازم را پس از کسب موافقت سازمان امور اداری و استخدامی کشور ایجاد کند تا به رتق و فتق امور تاکسیرانی بپردازد.در همین راستا،اداره کل امور شهر و شهرداریها وحوزه معاونت هماهنگی امور عمرانی وزارت کشور،دستورالعمل ویژه تاکسیرانی رابرای سراسر کشور تهیه کرد که در حال حاضر به اجرا گذاشته می شود.تصدی و اجرای کلی طرح های مطالعاتی و اجرایی و عمرانی مربوط به تاکسیرانی و رفاه شهروندان در ارتباط با تاکسیرانی،تصمیم گیری و تعیین تکلیف نسبت به کلیه اموری که به هر نحوی به تاکسیرانی ارتباط پیدا می کند،تدوین و تصویب ایین نامه ها و دستورالعمل ها و بخشنامه های داخلی مورد نیاز،اعمال و اجرای مقررات تصویب شده نسبت به تاکسیرانان و تاکسیداران ونظارت بر امور رفاهی،درمانی،تامینی،فرهنگی،بازرگانی،خیریه وورزشی کارکنان،تاکسیداران،تاکسیرانان،مدیران ورانندگان شرکتها و برنامه ریزی در امور اجرایی،کنترل،بازرسی،امور انظباطی وتشویقی از اهداف سازمان مدیریت و نظارت بر تاکسیرانی ساری است.سازمان تاکسیرانی ساری در سال 1381 هجری شمسی تاسیس شد.قبل از سال 1381 به عنوان واحد در شهرداری مشغول به کار بود.جمعآ 1385 دستگاه تاکسی در این سازمان  موجود می باشد که جدیدا مسافربرهای شخصی هم تحت پوشش قرار گرفته اند.طبق دستورالعمل ستاد ساماندهی مسافربران شخصی تهران.تصدی و اجرای کلیه طرح های مطالعاتی و اجرایی و عمرانی مربوط به تاکسیرانی و رفاه شهروندان در ارتباط با تاکسیرانی،تصمیم گیری و تعیین تکلیف نسبت به کلیه اموری که به هر نحوی به تاکسیرانی ارتباط پیدا می کند،تدوین و تصویب ایین نامه ها و دستورالعمل ها و بخشنامه های داخلی مورد نیاز،اعمال و اجرای مقررات تصویب شده نسبت به تاکسیرانان و تاکسیداران و نظارت بر امور رفاهی،درمانی،تامینی،فرهنگی،بازرگانی،خیریه و ورزشی کارکنان،تاکسیداران،تاکسیرانان،مدیران و رانندگان شرکت ها و برنامه ریزی در امور اجرایی،کنترل،بازرسی امور انظباطی و تشویقی از اهداف سازمان مدیریت و نظارت بر تاکسیرانی ساری است.

انواع تاکسی ها و تاریخ آن

-        تاکسی های اسبی و درشکه های کرایه ای

کالسکه و تاکسی های درشکه ای با ریشه فرانسوی (نرماندی) به معنی اسب کرایه ای است.اولین سند کالسکه های درشکه ای و کرایه ای به سال 1588 بر می گردد.زمانی که کاپیتان بیلی یک سرباز قدیمی 4 کالسکه را برای مراسم خاص در کنار دریا مستقر کرد.دردهه 1760 بیش از هزار گاری و درشکه های پر سر و صدا در خیابانهای لندن باعث تراکم زیادی شده بودند.

در سال 1380 وسیله ای با دو صندلی و دو چرخ ساخته و عرضه شد که آن  را درشکه دو چرخ نامیدند این وسیله که برای مردم سریع و راحت بود سابقه تاکسی لندن محسوب می شود از اواسط قرن نوزدهم دو نوع تاکسی در این شرح مطرح یا تردد شده یکی از این تاکسیها درشکه دوچرخه ای بود که قابلیت سرعت و زیبایی را توام داشت.دومین تاکسی ها در ایستگاه های راه آهن کار می کرد چهار چرخه هایی سنگین به نام گرولر ( Growler ) بود که توانایی حمل بار را داشت.تاکسی های اسبی که در طول جنگ جهانی اول در سوم آوریل 1974 مجوز این تاکسیهای سریع رسماً لغو شد.

-        تاکسی های موتوری

اولین تاکسیهای موتوری لندن که نام مدیر کمپانی خود را به نام برسیز (Berseys) داشتند نوع تاکسی الکتریکی بود.اما لقب این تاکسی به نام هومینگ بروس متاثر از صدای این تاکسی بود.از سال 1897 که 25 دستگاه از این تاکسیهای الکتریکی در خیابانهای لندن وارد شدند تا یکسال بعد تعدادشان به 50 دستگاه رسید.از آنجائی هم که این تاکسیها سبب حوادث مختلفی در شهر شده بودند و مشکلات فراوانی ایجاد کردند اطمینان عمومی از این تاکسی ها صلب شد تا اینکه در سال 1900 این تاکسیها از مدار تاکسیهای لندن خارج گردید.اما اولین تاکسی با سوخت بنزین در لندن در سال 1903 توسط پرونل  (Prunel) ساخته و معرفی شد.هرچند که پس از آن نمونه های دیگری نیز ساخته شد ولی بلحاظ مالی با شکست مواجه شدند.بعضی از این خودروها دارای ظاهری عجیب و البته فاقد سرعت بودند.تا پایان سال 1906 حدود صد تاکسی موتوری در لندن حضور داشتند اما وجود 500 تاکسی از کمپانی رنو که جزو تاکسی های عمومی لندن بودند انقلابی در تجارت ایجاد کرد.طرح قوانین مربوط به طراحی تاکسی های موتوری در سال 1906صورت گرفت.توسعه قوانین مربوط به کارخانه داران در ساخته های بعدی تاکسیها بسیار موثر بود.بیشتر تاکسیها بعد از سال 1906 بوسیله فروشندگانی چون من (Mann) اورتون (Orertone)،نپیر (Napier) پن هارد (Penhard) که هر دو بوسیله شرکت M و G اداره می شدند،ارائه گردیدند.همچنین تاکسیهائی از کمپانی های فیات،دراک (Darrag) بلسیز (Belsize) و کمپانی های دیگر ظاهر شدند.اما تا سال 1911 تاکسیهای کرایه ای گران بودند.شروع جنگ جهانی اول تجارت تاکسی را دگرگون و البته نابود کرد.به گونه ای که ماشین های یونیک که بسیار عمومیت داشت متوقف گردید.چراکه این کمپانی ها شروع به تولید جنگ افزارهای مورد استفاده در جنگ کرده و رانندگان جوان تاکسیها نیز به جبهه ها رفته و به تدریج تاکسی را کنار نهادند.

تاریخچه تاکسی بین جنگ جهانی اول و دوم

بعد از جنگ جهانی اول کمپانی بردمور (Beardmore) که بزرگترین شرکت مهندسی اسکاتلند بود اولین تاکسی را ارائه کرد.تاکسیهای عرضه شده در سال 1919 به دلیل استحکام و راحتی به عنوان تاکسیهای رولرزرویس شناخته شدند.تاکسیهای سیتروئین نیز در سال 1921 ارائه شد که خودروهای به روز شده کمپانی یونیک مربوط به قبل از جنگ بودند.در سال 1925 تلاش شد تا نوع تاکسی با دو صندلی و البته با قیمتی نازلتز عرضه شود.به موازات این تلاش تاکسیهای چهار صندلی به تدریج وارد بازار شد. ولي عدم تغيير شرايط توليد تا سال 1927 سبب شد شركتهاي زيادي براي توليد خودروهاي ويژه تاكسي بي‌انگيزه شوند. البته بجز شركت  «بردمورد» كه ساخت تاكسي را همچنان ادامه مي‌داد. دراين سال قوانين مربوط به توليد عرضه و قيمت تاكسي‌ها با زنگري و تجديد نظر شد كه در چنين شرايطي تلاش‌هاي مضاعفي براي جذب سرمايه‌گذاران و سازندگان براي توليد تاكسي آغاز گرديد بطوريكه پس از اين تجديد نظر در قوانين كمپاني «بردمور» خودروي تاكسي مدل ام.ك 3 كه مدلي بسيار عمومي و قابل ارائه تاكسي بود را عرضه كرد. در سال 1929 نيز كمپاني ديگري در لندن مدلهاي ديگري از تاكسي ارائه كرد. مدلهاي فراواني از خودرو ارائه گرديد، البته نه بردمو و نه بازرگاني موريس نتوانسته‌اند به اندازه كمپاني آستين تاكسي توليد و عرضه كنند.

جنگ جهاني دوم

اكثر تاكسي‌داران در طول جنگ جهاني دوم به ارتش فراخوانده شده بودند. بنابراين توليد تاكسي‌هاي جديد نيز متوقف شده بود. در عين حال بازار تاكسي ها در طول جنگ عرصه‌اي بود كه توانست زنان را وارد اين كار نمايد همچنين زنان اجازه نقش آفريني به جاي مردان را يافتند . در واقع آزموني براي مشاركت گستردة زنان در لندن فراهم آمد. در اين ميان تعداد زيادي تاكسي با رانندگانشان براي خدماتي چون آتش‌نشاني و يدك‌كشي پمپ‌هاي ماشين‌هاي آتش‌نشاني به خدمت گرفته شدند.

اما در طول جنگ بقيه تاكسي‌داران در بدترين شرايط از كمبود سوخت و در خيابانهاي تخريب شده از بمبهاي سرازير شده به خيابانهاي لندن به كار خود ادامه مي‌دادند . هر چند سرويس كاران بخصوص سرويس‌كاران آمريكايي كارهايي كردند ولي اين حرفه در ورطه سقوط حركت مي‌كرد.

بعد از جنگ دوم جهاني

بعد از پايان جنگ ، نياز شديدي به وجود تاكسي‌ها احساس شده. ولي توليد مدلهاي مربوط به قبل از جنگ، پايان يافته بود. هر چند سازندگان تاكسي بخصوص كمپاني بازرگاني موريس نمونه اوليه‌اي از تاكسي‌ بنام نوفيلر را در طول جنگ امتحان كرده بود ولي در سال 1947 مدلي مثل آلسفور عرضه شد كه توسط شركت بردمور به فروش رفت. ولي نتوانست بازاري براي خود بدست  آورد در سال 1948 كمپاني آستين جديدمدلي بنام اف.اكس 3 را بوسيله كمپاني كار آباديس (carbodies) را با حمايت مالي شركت اورتون وارد بازار كرد كه به زودي در بازار مصرف جايگاه تعيين كننده‌اي برای خود يافت با اين حال اولين محصول موتور بنزيني در سال 1952 در دسترسي قرار گرفت. همچنين كمپاني آستين نمونه ليموزين چهار درب اف اكس 3 را ساخت بردمورد نيز مدل ام.ك7را در سال 1954 توليد كرد كه تعداد بسيار كمي از آن فروش رفت. تاكسي بعدي در سال 1958 با مدل اف.اكس 4 عرضه شد. توليد اين نوع محصول در مدلهاي مختلف بمدت 39 سال ادامه يافت اين مدلها با وجود كاستي‌هاي فراوان، وسيله خارق العاده‌اي بودند. در سال 1982 شركتهايي مثل كاونتري و ...  حقوق توليد اف.اكس 4 را از شركت آستين خريداري كرده و شركت بين‌المللي تاكسي لندن آخرين نمونه اف.اكس 4 را ساخته و وارد بازار كرد. اما توليد اين مدل تاكسي تا سال 1997 پس از توليد بيش از 75 هزار دستگاه پايان يافته و متوقف شد.

امّا در سال 1972 توليد آخرين تاكسي برمور بر مبناي جعبه دنده فورد به عنوان نمونه اوليه با شكست مواجه شد. اما آنان نقشه ساخت تاكسي‌ها منصرف نشده و در سال 1987 نمونه متروكب (Metrocab) را روانه بازار كردند. آخرين نمونه‌هاي اين تاكسي‌ها كه از فايبرگلاس ساخته شده و توسط تويوتا تقويت شده بود از موتور ديزل فورد استفاده مي‌كرد . مدل متروكب طي 20 سال توليد، چهار مالك را به خود ديد. بيشترين موفقيت توليد اين نوع خودرو مربوط به كمپاني هوپر (Hooper) بود. آخرين مالك آن نيز كم كروپ (kamkrop) بود كه اين خودرو را در آوريل 2006 از رده خارج كرد. در سال 1997 شركت بين‌المللي تاكسي لندن، نمونه تي‌، اكس 1 (TX1) را جايگزين اف ، اكس 4  كرد كه با موتور فورد به روز شده بود. در حال حاضر نيز 11×1 توليد مي‌شود و توليد تي، اكس،3 (111×1) نيز به زودي توليد خواهد شد.

نگاهي به قوانين

قوانين حاكم بر تجارت تاكسي لندن به حدود چهار صد سال پيش برمي‌گردد. در واقع اين قوانين جزو قانون مربوط به شهر لندن محسوب مي‌شد و در سال 1654 اليور كرامول، انجمن درشكه داران كرايه‌اي را بنيان‌گذارده بود. اما او در سال 1657 بواسطه‌ قدرتي كه اين انجمن براي خود دست و پا كرده بود منحل شد. از سال 1694 نيز قوانين مربوطه اصلاح گرديد و تاكسي‌هاي لندن مي‌بايست پروانه و جواز دريافت مي‌كردند. پس از سال 1843 نيز كنترل اين تاكسي بر عهده پليس واگذار گرديد. پروانه‌هاي رانندگان تاكسي لندن براي 3 سال صادر مي‌شد در سال 1843 رانندگان تاكسي بايد به اجبار نشاني فلزي كه شماره پروانه‌ تاكسي در آن درج شده بود را به لباس خود نصب مي‌كردند كه البته هنوز هم اين امر وجود دارد. تاكسي‌هاي لندن با لوحي پلاستيكي به رنگ سفيد مستطيل شكل بصورت كامپيوتري مشخص مي‌شود مجوز بي‌نظيري است كه شماره و ظرفيت تاكسي داري مجوز در آن درج شده است.

تاريخچة رنگ تاكسي

زردي تاكسي از كجا آمده است؟

تاكسي در فرهنگ بين‌الملل به عنوان وسیله حمل و نقل كه براي استفاده يك با چند مسافر بر مبناي يك سفر توافقي از مبدا به مقصد انتخابي مسافر، كرايه مي‌شود، تعريف مي‌گردد. تا آن جا كه تاريخ جامعه شناسي و تمدن اجازه مي‌دهد؛ادمي پيوسته حمل و نقل را به عنوان يك صنعت در جامعه خود در نظر گرفته است از تاريخ تمدن باستان و حمل و نقل ويژه آن روزها كه بگذريم، نزديكترين شكل به تاكسي‌هاي امروزي را مي‌توانيم در قرن هيجدهم ميلادي و در اروپا بيابيم. كالسكه‌هايي كه با اسب كشيده مي‌شدند، حتي خيلي زود توسط جوامع نوپايي مانند استراليا نيز به كار گرفته شدند. قبل از آنكه هري ناتانيل آلن (allen.n.b) 600 خودروي بنزين سوز را براي تاسيس نيويورك تاكسي كب (taxi cabcoyorknew) به آمريكا وارد كند، ناوگاني از همين خودروها در فرانسه و تحت عنوان تاكسيمتركب (taximetrecab) به ارائه خدمات ترابري مشغول بودند. آنچه امروز به اختضار تاكسي خوانده مي شود، در حقيقت از همين واژه تاكسيمتر برگرفته شده است وجه تسميه تاكسيمتر هم بر گرفته از ريشه باستاني زبان لاتين است واژه taxi در زبان لاتين به معناي بها يا ماليات است و ديگري واژه metre از ريشه يوناني metron به معناي اندازه است.

كب (cab) هم خلاصه شده كلمه cabriolet است كه در قديم به نوعي از كالسكه اطلاق مي‌شده است.

در ادامه با وجودي كه تاكسي‌هاي الكتريكي ، مدت كمي در پاريس، لندن و نيويورك مورد استفاده قرار گرفت اما اين نوآوري كوتليب دايملر   آلماني بود كه در سال 1897 به ظهور دايملر ويكتوريا victoriadiamler اولين تاكسي با مفهوم امروزي انجاميد. مصرف سوخت بنزين در تاكسي‌ها. در پاريس ، لندن و نيويورك به ترتيب در سالهاي 1899 ، 1903 و 1907 انجام شد. آلن، همان شخصي كه اولين تاكسي‌ها را از فرانسه به نيويورك وارد كرد، اولين كسي بود كه از رنگ معروف «زرد» بر بدنه تاكسي استفاده كرد.

او دريافته بود كه رنگ زرد راحت‌تر از ساير رنگ‌ها از دور مشخص مي شود و در جلب توجه مسافران نقش بسزايي دارد. تاكسي به عنوان يك پديده در دهه 1940 توسط دو اختراع ديگر متحول شد. نخستين اختراع، تاكسيمتر اين بار در معناي «مصطلع» الكتريكي بود.

البته انديشه چنين ابزاري چيز جديدي نبود. جالب است بدانيد كه در روم باستان، چرخ‌هاي ارابه‌ها به محوري مجهز بودند كه چند گوي قرمز بر روي آن قرار داشت. با حركت چرخ‌ها و به فواصل معيني يكي از توپ‌ها رها مي‌شد. در انتها هزينه سفر بر مبناي توپ‌هاي آزاد شده محاسبه مي‌شد. اما آنچه به اين امر تسهيل كمك مي‌كرد، فن‌آوري الكترونيك بود.

دومين اختراع مهم در اين عرصه، ارائه راديوهاي دوطرفه بود. با كمك اين راديوها رانندگان مي‌توانستند براي ارائه خدمات و به كمك يك مركز هماهنگ كننده، با سرعت كيفيت بسيار بالاتري حمل و نقل مسافران را سامان دهند. اين دو اختراع در دهه 1980 و حضور رايانه و خدمات آن در سالهاي بعد به طرز وسيعي متحول شدند. به زودي ساخت خودروهايي كه مي‌بايست در صنف تاكسيراني استفاده مي‌شدند، نيز ملزومات قانوني خاصي را به وجود آورد. به اين معنا كه كمپاني سازنده مي‌بايست كيفيت خودروهاي شخصي و تاكسي‌ها از يكديگر متمايز مي‌شدند. ايالات متحده در دهه 1390 توسط كمپاني جنرال موتور پيشرانه‌اي تخصصي براي تاكسي‌ها به دنيا معرفي كرد و در دهه 1960 كمپاني‌هاي بنز و پژو خودروهاي ديزلي خاص را بدين منظور تهيه كردند و رقابت كمپاني‌هاي تاكسي‌راني و فراگيرتر شدن اين صنعت در بين جوامع انساني، ارتقاي كيفيت اين حوزه را طلب مي‌كرد. قانون گذار در كشورهاي پيشرفته، سطوح مختلفي را براي حفظ كيفيت تاكسي‌راني پيش‌بيني كرده اين قوانين سطوحي چون استانداردهاي ساخت خودرو، حقوق مسافر و محيط زيست را شامل مي‌شوند. قوانين مربوط به استاندار خودرو ناظر بر نوع موتور، گنجايش اتاق، آلياژ مصرفي براي محافظت بيشتر از مسافران، ماندگاري بيشتر، كارآيي عملي براي استفاده در طول چهار فصل، راهكارهاي كاهش استهلاك لوازم خودرو، سازگاري با نظام‌هاي مختلف بين‌المللي در شاخه‌هاي رانندگي، راهداري و اقليمي، قابليت تعمير آسان و قابليت به روز رساني ادوات است. چنين تكاپويي موجب شد تا سازندگان صاحب نام خودرو در نقاط مختلف جهان، اقدام به توليد تاكسي‌هايي با نام تجاري خاص كنند.

كمپاني نيز به عنوان پيشرو صنعت خودروسازي نوعي از خودروهاي خود را به فن‌آوري توربوديزل مجهز كرد و از اين راه توانست اكثر نقاط اروپا را تحت پوشش قرار دهد. اين تاكسي‌ها به سيستم بهينه‌سازي سوخت، سيستم هيدروليك پيشرفته و همچنين سيستم هدايت ماهواره‌ايي مجهز شده‌اند. ديگر سردمدار اين صنعت كمپاني تويوتا است كه حداقل سه مدل معروف toyota، comfort، comfort crown Toyota  و sedencrowntoyota را به اين امر اختصاص داده است. سامانه جديدي كه بر تاكسي‌ها نصب شده (تاكسي‌هاي van  يا vanmini) به معلولان نيز اجازه استفاده از خدمات حمل و نقل را مي دهد.

در اين حالت صندلي چرخ دار مسافرف به كمك راننده به يك بالا‌بر متصل شده و درون خودرو جا مي‌گيرد در نمونه‌اي ديگر اين عمل به كمك يك شيب ملايم كه در مقابل درب خودرو قرار داده انجام شود.

در بسياري از نقاط اروپا و ايالات متحده تجهيزات جانبي سطح بالايي از استانداردهاي ساخت تاكسي را تشكيل مي‌دهد. مهمترين اين تجهيزات تاكسيمتر است كه در نوع امروزي آن نكات زير رعايت مي‌شود: صدور چاپ قبض و رسيد براي مسافر – عدم امكان تغيير در سامانه (به لحاظ جلوگيري از سوء استفاده‌هاي احتمالي) – اعلام گوياي مقصد و يا مبداء‌اي كه مسافر از آنجا با راننده تماس گرفته – مجهز بودن به سامانه بين‌المللي  GPS   براي راهنمايي راننده و همچنين تامين امنيت بالا – كارت خوان جهت استافده از كارت‌هاي اعتباري.

همچنين صندلي اين تاكسي‌ها به حسگرهايي مجهز شده‌اند كه با ورود مسافر و نشستن روي صندلي فعال مي‌شوند. اين حسگرها در صورت فراموش شدن فعال كردن تاكسيمتر آن را فعال مي‌كنند و پيوسته گزارش دقيقي از زمان ورود، حضور و خارج شدن مسافر ارائه مي‌دهد. غالب تاكسي‌ها به دو خط راديويي مجهز هستند. يكي راننده را به مركز و ديگري مركز را به راننده وصل مي‌كند. اين بدان معناست كه در اين حالت رانندگان نمي‌توانند در هنگام كار با يكديگر صحبت كنند از دهه 1990 به بعد. سامانه ديگري بر روي تاكسي‌هاي بعضي از ايالت‌هاي آمريكا نصب شده كه به كمك آن مسافر با گرفتن يك شماره توسط گوشي همراه خود، نزديكترين تاكسي را كه به وسيله ماهواره‌ به محل او راهنمايي مي‌شود را در اختيار مي‌گيرد. در ارتباط با حقوق مسافران، اين كشورها بودند كه با توجه به سطح فرهنگي‌شان، اقدام به ارتقا اين سطح كردند. تاكسي وسيله‌اي نيمه خصوصي محسوب مي‌شود، به اين معنا كه با وجود آزاد بودن استفاده از آن براي عموم، بعد از كرايه خصوصي مي‌شود.

در اين فضا راننده موظف است از مسيرهاي انتخابي مسافر و سرعت دلخواه او حركت كند و اين دو مورد تنها در صورت عدم مغايرت با قوانين راهنمايي و رانندگي امكان پذير است.

تآمين دماي مورد نظر مسافر و رعايت مسائل اخلاقي و سيگار نكشيدن از جمله ديگر وظايفي است كه راننده بايد رعايت كنند. از طرفي آشنايي راننده با تمامي خطوط و مسيرها از حقوق مسافر است، از اين رو فارغ از مسئله GPS در بيشتر نقاط جهان از رانندگان امتحان نقشه‌خواني به عمل مي‌آيد. به طور مثال رانندگان تاكسي در لندن موظف به دانستن اطلاعات دقيق و جزئي 25 هزار خيابات در مركز لندن و حومه است كه اين اطلاعات هر سه سال يكبار به روز رساني و آزمايش مي‌شوند.

 

 

نحوه محاسبه نرخ تاكسي

ميزان بهاي پرداختي همواره يكي از مهمترين مقولات اين صنعت بوده و هست اين ميزان معمولا بر اساس چهار مولفه يعني، تعرفه موجود، تعداد توقف، مسافت و زمان انتظار محاسبه مي‌شود برآيند اين موارد باعث شده، تا مردم آلمان تنها در موارد ضروري از تاكسي استفاده كنند و در مقابل در بعضي از نقاط چين، كرايه تاكسي تنها يك يوان در ازاي هر نفر باشند. تاكسيمتر به طرز گسترده‌اي در كشورها استفاده مي‌شود، اين در حالي است كه در برخي از نقاط جهان عمان از اين وسيله را به كار نمي‌گيرد و در نتيجه همواره بين راننده و مسافر درگيري وجود دارد.

در تايوان مطابق قانون حتي خيابانهاي مختلف ، قيمت‌هاي متفاوتي دارند كه به دقت مبلغ كرايه افزوده مي‌گردد. شهرداري لندن نيز در مقابل بهاي زياد تاكسي ، مسئوليت خودرو و سرنشين‌هاي آن را به عهده مي‌گيرد. در اين شهر به طور مثال اگر در حين اينكه مسافري را به مقصدي خاص مي‌برد، اقدام به سوار كردن مسافر بين راهي كند، تا مرحله ابطال گواهينامه قابل تعقيب قانوني است.

در هند نيز تاكسي‌ها رنگ‌های مختلفي دارند، اين رنگ‌ها دسته‌بندي مختلف جغرافيايي را نشان مي‌دهد تا از پرداخت كرايه‌هاي بالا جلوگيري شود. ژاپن نيز در ايستگاه‌هاي تاكسي خود دست به ابتكار جديدي زده است. ميزان كرايه براساس تعداد مسافر و اندازه خودرو تعيين مي‌شود.

در اين حالت خودروهاي بزرگتر كرايه كمتري دريافت مي‌كنند. نكته جالب ديگر آن است كه به موازات استفاده از وسايل نقليه عمومي كه به كاهش آلودگي كمك مي‌كنند نوع آنان نيز مي‌تواند انسان را در معرض الودگي‌هاي مختلفي قرار دهد. نتيجه تحقيقاتي كه توسط امپريال كالج لندن و آزمايشگاه سلامت بوكستون انجام شده، حيرت بسياري از افراد را برانگيخت. اين گزارش كه در نشريه ENVIRONMENTATMOSPHEIC در سال 2006  به چاپ رسيده، حاكي است كه آلوده‌ترين مكان براي مسافران صندلي عقب تاكسي است. اتوبوس، موتورسواري و پياده‌روي به ترتيب در رديف ديگر موقعيت‌هاي آلوده قرار دارند.